รักษาโรคด้วยยาสมุนไพร

การนำ “ยาสมุนไพร” มาใช้ในการรักษาโรค และอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ เป็นภูมิปัญญาอันทรงคุณค่าที่สั่งสมและสืบทอดมาตั้งแต่บรรพบุรุษจนถึงปัจจุบัน เนื่องจากประเทศไทยเป็นประเทศที่รุ่มรวยภูมิปัญญา และมีพฤกษาสมุนไพรนานาพรรณที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการรักษาอาการเจ็บป่วยได้ แต่การปรุงยาสมุนไพร จะต้องอาศัยความรู้จากตำราที่ได้รับการยืนยันความรู้ที่ถูกต้อง และต้องอาศัยความเชี่ยวชาญของผู้ปรุงยา โดยผู้ปรุงยาต้องรู้สรรพคุณของยาสมุนไพร และต้องรู้ว่าการรักษาอาการเจ็บป่วยด้วยโรคต่าง ๆ จะต้องใช้ยาสมุนไพรอะไรบ้าง สัดส่วนปริมาณเท่าไหร่  อีกทั้งยังต้องศึกษาเรื่องข้อควรระวังของยาสมุนไพรให้ดี เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยได้รับผลกระทบข้างเคียงจากการใช้ยาสมุนไพรโดยไม่จำเป็น

  พ่ออินผ่าน จินาอิ คือผู้ปรุงยาสมุนไพร (หมอยาสมุนไพร) หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่าพ่อหมอ คือผู้ที่คลุกคลีอยู่กับสมุนไพรมาตั้งแต่เด็ก เพราะคุณตาของพ่ออินผ่านเป็นหมอสมุนไพร เมื่อกลับมาจากโรงเรียนพ่ออินผ่านก็จะมาเรียนรู้เรื่องยาสมุนไพรกับคุณตา ช่วยคุณตาจัดยาสมุนไพร ซึ่งในต่อมาคุณตาก็ได้เขียนตำรายาสมุนไพรเป็นภาษาเมืองเอาไว้ และตำราเล่มนั้นก็ได้กลายเป็นมรดกตกทอดมาสู่พ่ออินผ่านในที่สุด

เมื่อถึงวัยทำงาน พ่ออินผ่านได้ประกอบอาชีพเป็นพ่อค้าขายของในตลาดนัด และทำสวนผลไม้ จนวันเวลาผ่านไปหลายปี พ่ออินผ่านจึงได้กลับมารื้อฟื้นความรู้เรื่องยาสมุนไพรอีกครั้ง และได้เข้าร่วมอบรมกับสมาคมชมรมหมอพื้นบ้าน ผู้ประกอบโรคศิลปะแพทย์แผนโบราณ สถานพยาบาลเพื่อบรรเทาทุกข์จังหวัดเชียงใหม่ ในปี 2548 เพื่อเพิ่มพูนความรู้ให้มากขึ้น พร้อมทั้งนำตำราสูตรยาสมุนไพรของคุณตาไปให้พระสงฆ์ที่รู้จักช่วยแปลออกมาเป็นภาษาไทย เพื่อนำความรู้ภูมิปัญญาทั้งหมดมาใช้ในการรักษาผู้ป่วย โดยในตำรานั้นจะประกอบด้วยความรู้ที่เป็นสูตรการทำยาสมุนไพรแก้โรคต่าง ๆ เช่น ยาแก้ลมผิดเดือน ยาแก้ลมชัก ลมขึ้น  ยาแก้ริดสีดวงทวาร ยาแก้โรคภูมิแพ้อากาศ ยาลดไขมัน ยาแก้โรคไมเกรน ยาสลายนิ้ว ยาชะล้างสารพิษ เป็นต้น

“ตำราของคุณตาที่ได้มากว่า 20 ปี มีการบอกสัดส่วนยาสมุนไพรที่จะต้องนำมารักษาโรคแต่ละโรคละเอียดมาก เราก็นำข้อมูลตรงนี้มาใช้ในการรักษาคน อย่างเช่นคนไข้รายแรกเขาป่วยเป็นโรคหอบหืด ปกติเขาจะไปพ่นยาที่โรงพยาบาล ตอนหลังเขามาเอายาสมุนไพรจากเราไปรับประทานทำให้อาการเขาดีขึ้น พออาการเขาดีขึ้นเขาก็พาพ่อแม่มารักษาด้วย ที่ผ่านมามีคนไข้มาให้เรารักษาหลายราย บางคนก็เป็นโรคภูมิแพ้ ไซนัส ริดสีดวงทวาร ผังผืด โรคเก๊าท์ โรคไต พอเขามารักษากับเรา เอายาสมุนไพรไปรับประทานแล้วเขาอาการดีขึ้น หายจากโรค เราก็ดีใจ เราไม่ได้หวังรวม เรื่องเงินเราเอาแค่พอดีไม่เอาเยอะ เอาแค่พอมีทุนไปปรุงยาเรื่อย ๆ” พ่ออินผ่าน กล่าว

สำหรับการหาวัตถุดิบในการปรุงยาสมุนไพร โดยปกติพ่ออินผ่านจะซื้อที่ร้านขายยาสมุนไพร แต่ตัวยาบางอย่างก็หาพันธุ์ไม้สมุนไพรจากที่ต่างๆ มาปลูกและขยายพันธ์ในสวนหลังบ้าน และในบางครั้งก็จะมีคนนำต้นสมุนไพรมาให้ ทำให้มีความสะดวกสบายในการหายาสมุนไพรเพื่อปรุงยามากขึ้น และนอกจากรักษาคนไข้ พ่ออินผ่านยังได้มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ยาสมุนไพรแก่ผู้อื่นโดยไม่คิดเงิน โดยการต้มน้ำยาสมุนไพรชะล้างสารพิษไปให้ผู้ที่มาร่วมงานสงฆ์น้ำพระธาตุ ที่วัดโชติกุนสุวรรณาราม (หมูบุ่น) ทานฟรีเป็นประจำด้วย

ปัจจุบันพ่ออินผ่านเริ่มวางมือในการรักษาผู้ป่วยด้วยยาสมุนไพรบ้างแล้ว เนื่องจากอายุที่มากขึ้น แต่ที่ผ่านมาพ่ออินผ่านก็ได้ถ่ายทอดความรู้ภูมิปัญญาเรื่องยาสมุนไพรให้กับผู้อื่นที่สนใจไปจำนวนมาก ทั้งพระสงฆ์ บุคคลธรรมดา รวมไปถึงบุคลากรและนักศึกษาทางการแพทย์ในจังหวัดเชียงใหม่ ทั้งนี้เพราะพ่ออินผ่านมีความต้องการให้ความรู้ภูมิปัญญาที่มีอยู่ได้รับการสืบบทอดไปสู่คนรุ่นใหม่ โดยไม่สูญหายไปตามกาลเวลา 

ที่มาข้อมูล : ตำบลบ้านแปะ อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่

ขอขอบคุณ :

      

ข้อมูลเพิ่มเติมครูภูมิปัญญา “รักษาโรคด้วยยาสมุนไพร”

คุณพ่ออินผ่าน จินาอิ

เกิดปี พ.ศ. 2489 อายุ 73  ปี

เบอร์โทรติดต่อ 081-796-8750

 

Skip to content